*** بخشی از حدیث ناب معرفت امیرالمؤمنین امام علی علیه السّلام به نورانیّت ... حضرت (ع) فرمودند: معرفت من به نورانیّت معرفت خداوند عزّ و جلّ است و معرفت خداوند عزّ و جلّ، معرفت من به نورانیّت است. و آن همان دین خالصی است که خداوند درباره آن فرمود:«و امر نشدند به چیزی مگر اینکه خدا را به اخلاص کامل در دین پرستش بندگی کنند و از بندگی غیر او روی برگردانند و نماز به پا دارند و زکات بدهند و این است دین راست و استوارای سلمان و ای جندب! عرض کردند: بلی ای امیر مؤمنان. آن حضرت – که سلام خدا بر وی باد – فرمود: من همان کسی هستم که نوح را به امر پروردگار در کشتی حمل کرد، من همان کسی هستم که به امر پروردگار یونس را از شکم ماهی بیرون آورد؛ من همان کسی هستم که به اذن پروردگار نهرها را جاری ساخت و چشمه ها را شکافت و درخت ها را کاشت. منم عذاب روز «ظلّه»، منم آنکه از محلّ نزدیک ندا کرد که ثقلان (جنّ و انس) آن را شنیدند و گروهی آن را فهمیدند. هر آینه من به هر گروهی از جبّاران و منافقان به زبان خودشان می شنوایانم، منم خضر دانای موسی و منم آموزگار سلیمان پسر داود، منم ذوالقرنین و منم قدرت خدای عزّوجلّ. ای سلمان و ای جندب! من محمّدم و محمّد من است. من از محمّدم و محمّد از من است. خدای تعالی می فرماید: «دو دریا را به هم آمیخت و میان آن دو برزخ و فاصله ای است که تجاوز به حدود یکدیگر نمی کنند ***

 

.: در محضــــــــر استاد مهــــــــدی طیّب :.

 

لغزشگاههای نظری و عملی در سلوك ؛ حجّت شمردن كشف و كرامات

 

برخی از سالكان و سرسپردگان به شخصیت های عرفانی یا علاقمندان و دلباختگان به آنها ، چه در عرصه عقیده مندی و تبعیت خویش از آن شخصیت ها و چه درمقام اثبات حقّانیت و علوّ مقام و مكانت شخصیت های مورد علاقه و اعتقاد خود برای دیگران و اثبات درستی راه و مرام خویش ، یعنی باورمندی و پیروی از آن شخصیت ها ، كشف و كراماتی را به آنان نسبت می دهند و وجود آن كشف و كرامت ها را دلیل تردیدناپذیری برای عظمت و شایسته سرسپاری بودن آن شخصیت ها می شمارند . این رویه از دیرباز تاكنون در بین مریدان و علاقمندان به شخصیت های عرفان و تصوّف رایج بوده و كتاب های بسیاری حاوی داستان های كشف و كرامات عارفان ، از قرون گذشته تا عصر ما به رشته تحریر درآمده است .

 

در بعضی موارد نیز سالك مكاشفات خود و یا توانایی های روحی به دست آمده خویش در انجام خوارق عادات و كرامات را دلیل حقانیت راه و راهبر خود تلقّی كرده و به اعتبار آن ها ، بر ایمان و ثبات قدمش در آن راه افزوده می شود .

 

صرف نظر از آن دسته از كشف و كرامات و خوارق عادات كه ناسازگار و معارض با عقل و وحی است و بی شك چیزی جز افسانه پردازی های مرید برای جلب و جذب مریدان تازه برای پیر و مرشد خود نیست و چه بسا روح آن پیر و مرشد هم از چنین افسانه هایی كه حول شخصیت او ساخته و به او نسبت داده اند بی خبر بوده و قلباً از این سخنان بیزار باشد ، در زمینه كشف و كرامات باید به نكات زیر توجّه داشت .

 

سرزدن كرامات و خوارق عادات و دست دادن مكاشفات و شهود باطنی را به هیچ وجه دلیل حقانیت و صحت راه شخص و وجود وجهه ربوبی و شمول توفیقات و تاییدات الهی برای وی نمی توان به حساب آورد و هر شخصی را كه دارای كشف و كراماتی بود الزاماً نمی توان عارف شمرد .

باید دانست كه برخی از مكاشفات ، چیزی جز تصویر نفس خود شخص در فضای خیال او نیست و چنین مكاشفات انعكاسی به هیچ وجه بیانگر حقایق عالم نبوده و تلازمی با حقانیت الهی عقاید و روش شخص ندارند . 1

 

همچنین انجام كارهای خارق العاده از طریق توسعه قدرت های روحی حاصل از تمرینات و ریاضات ، دلیل حقانیت فرد نیست ؛ زیرا همان طور كه از راه ریاضات رحمانی و انجام طاعات و عبادات شرعی ، قوای روحی شخص بیدار و فعّال و بالنده می شود ، با ریاضات شیطانی و غیر شرعی نیز می توان قوای نفس را فعّال و تقویت نموده و با استفاده از آن ، كارهای خارق العاده انجام داد .

 

بنابراین همان گونه كه در قدرت های ظاهری ، همچون قدرت بدنی یا توانمندی اقتصادی ، یا قدرت نظامی و یا اقتدار سیاسی ، هیچ تلازمی بین قدرت و حقانیت نیست و از راه های درست و نادرست ، مشروع و نامشروع می توان به آن قدرت ها دست یافت و در نتیجه ، داشتن چنان قدرت هایی دلیل بر صحّت سخن ، اندیشه ، عقیده ، مرام و آیین شخص دارنده آن قدرت ها نیست ؛ در قدرت های باطنی  روحی نیز چنین تلازمی وجود ندارد . بهترین شاهد بر این امر ، خوارق عاداتی است كه به دست مرتاضانی انجام می شود كه به خدا و دین و معارف دینی بی اعتقاد بوده و بالتّبع تارك احكام الهی و حتّی بعضاً آلوده به اعمال زشت و پلید می باشند .

.........................................................  

1. برای آشنایی با اقسام مكاشفات ، ن . ك . به : محمّد شجاعی ، مقالات ، ج 1 ، ص 129 – 183 و شمس الدین محمد آملی ، نفائس الفنون ، ج 2 ، ص 62 – 65 . رساله سیر و سلوك منسوب به بحر العلوم ، مقدمه و شرح محمد حسین حسینی طهرانی ، ص 159 – 161 .

 

 

                                         سرّحقّ

 

ثبت شده توسّط: صفــــــــــــر الیــــد | | حجّت شمردن كشف و كرامات | |